Concentrica laus  (A. J. Wagner, 1905)

  • (1-4) Breure, Roosen & Ablett, 2022: Helicina (?) laus A.J. Wagner, 1905, Equador, Napo: “Populat de Napo”, UF 160147, (D 11 mm)
Classe
Gastropoda
Família
HELICINIDAE
Tamanho
8 - 12 mm
Habitat
vive árvores e arbustos
Localidade tipo
"Rio Jurua, Nebenfluss des Amazonas"
Nome original
Helicina ernesti laus A. J. Wagner, 1905

Distribuição

Ocorrência: Brasil (?), Peru, Equador (Napo), Colômbia (Putumayo)

Sinônimos

  • Helicina laus A. J. Wagner, 1905
  • Helicina (Helicina) laus A. J. Wagner, 1905

Subespécies

  • Helicina laus laus A. J. Wagner, 1905
  • Helicina laus ucayalensis A. J. Wagner, 1910

Nova combinação

Roosen, M.T. & Dorado, C. (2025). Some Peruvian Helicinidae and Scolodontidae (Gastropoda) described by Pilsbry, Preston and Rolle. Basteria. 89(2): 320-330.

Comentários

(a) Richling & Glaubrecht, 2008, Wagner 1905 registrou a localidade tipo para “Venezuela”, porém o mesmo autor em 1910 corrigiu para "rio Jurua, Nebenfluss des Amazonas, welcher in Peru entspringend nach längerem Verlaufe in Brasilien mündet” (Wagner 1910 [1907-1911]: 289-290)];

(b) O rio Juruá é um afluente que nasce no Peru e que após um longo percurso desagua no Rio Amazonas no Brasil.

(c) O material tipo não foi encontrado

(d) O registro na figura abaixo, ZMB 53618 (“Brasilien, Rio Jurua, Ihering, 1370 [no. ?]”) é o espécime ilustrado em A. J. Wagner (1910a: pl. 57, figs 9–12) (Fig. 4j)

(e) Museum and Institute of Zoology of the Polish Academy of Sciences in Warsaw: espécime MIZ 8935, registrado como “Brasilien, Rio Jurua”, 1 specimen, "not signed as figured"

(f) Os levantamentos recentes da fauna malacológica brasileira (Simone, 2006 e Salvador et al. 2024 não relacionam esta espécie)

(g) a localidade tipo da subespécie Helicina laus ucayalensis é "Rio Ucayali, Nebenfluß des Amazonas im nordöstlichen Peru”, ou seja, Região Nordeste do Peru, Rio Ucayali, um afluente do Rio Amazonas

Figuras

Richling & Glaubrecht, 2008: Museum für Naturkunde Berlin:

(a) SYNTYPE de Helicina columbiana Philippi, 1847 (ZMB 104640);

(b) HOLOTYPE de Helicina decorosa A. J. Wagner, 1910 (ZMB 35590);

(c–d) SYNTYPE de Helicina concentrica Pfeiffer, 1849 (ZMB 65615);

(e) LECTOTYPE de Helicina concentrica var. ernesti Von Martens, 1873 (ZMB 21241a);

(f) HOLOTYPE de Helicina columbiana var. appuni Martens, 1873 (ZMB 1288);

(g) LECTOTYPE de Helicina conus A. J. Wagner, 1910 (ZMB 103329);

(h) LECTOTYPE de Helicina schlueteri densesulcata A. J. Wagner, 1910 (ZMB 103331a);

(i) LECTOTYPE de Helicina laus ucayalensis A. J. Wagner, 1910 (ZMB 37638);

(j) espécime figurada (A. J. Wagner 1910a: pl. 57, figs 9–12) de Helicina laus A. J. Wagner, 1905 (ZMB 53618), Rio Juruá, Brasil;

(k) LECTOTYPE de Helicina densestriata A. J. Wagner, 1910 (ZMB 103332);

(l) LECTOTYPE de Helicina leptotropis A. J. Wagner, 1910 (LECTOTYPE ZMB 53617);

(m) SYNTYPE de Helicina besckei Pfeiffer, 1849 (ZMB 65634);

(n) LECTOTYPE de Alcadia iheringi A. J. Wagner, 1911 (ZMB 52003a)

Referências

Descrição original

  • (como Helicina ernesti laus A. J. Wagner, 1905) Wagner, A. J. 1905. Helicinenstudien. Monographie der Genera Palaeohelicina A. J. Wagner und Helicina Lamarck. – Denkschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-Naturwissenschaftliche Klasse 78: 203–248, pls X–XIV
  • Haas, F. (1955). On some small collections of inland shells from South America. Fieldiana, Zoology. 34(35): 361-387, figs. 70-84., disponível online em https://www.biodiversitylibrary.org/page/2772456
  • Wagner, A. J. 1907, 1908, 1910a, 1911 [1907–1911]. Die Familie der Helicinidae. Neue Folge. In Martini, F. H. W. & Chemnitz, J. H. (eds). Systematisches Conchylien-Cabinet 1 (18) [(2)]. Bauer & Raspe, Nürnberg: 1–391, pls 1–70 [1907: pp. 1–72, pls 1–12; 1908: pp. 73–160, pls 13–30; 1909: pp. 161–216, pls 31–42; 1910a: pp. 217–328, pls 43–66; 1911: pp. 329–391, pls 67–70]
  • Linares, E. L. & Vera M. L. (2012). Catálogo de los Moluscos Continentales de Colombia. Bogotá: Universidad Nacional de Colombia. 360 pp. — p. 89
  • Richling, I. & Glaubrecht, M. (2008). The types of Neotropical Helicinidae (Mollusca, Gastropoda, Neritopsina) in the Malacological Collection of the Museum für Naturkunde Berlin: an annotated catalogue, with emphasis on Cuban land snails. Zoosystematics and Evolution. 84 (2): 265-310, Berlin
  • Breure, A. S. H., Roosen, M. T. & Ablett, J. D. (2022). Land and freshwater molluscs of mainland Ecuador: an illustrated checklist. Iberus. 40(1): 1-290. — p. 22, figs. 9, 13
Texto original da ficha (para comparação durante os testes)

CLASSE: GASTROPODA: TERRESTRE

FAMÍLIA: HELICINIDAE

ESPÉCIE: Concentrica laus (A. J. Wagner, 1905)

Tamanho médio: 8 – 12 mm

Habitat: vive árvores e arbustos

Ocorrência: Brasil (?), Peru, Equador (Napo), Colômbia (Putumayo)

Localidade tipo: “Rio Jurua, Nebenfluss des Amazonas”

Nome original: Helicina ernesti laus A. J. Wagner, 1905

Sinônimos: Helicina laus A. J. Wagner, 1905; Helicina (Helicina) laus A. J. Wagner, 1905

 

Subespécies:

(i) Helicina laus laus A. J. Wagner, 1905
(ii) Helicina laus ucayalensis A. J. Wagner, 1910

 

Comentários:

(a) Richling & Glaubrecht, 2008,  Wagner 1905 registrou a localidade tipo para “Venezuela”, porém o mesmo autor em 1910 corrigiu para “rio Jurua, Nebenfluss des Amazonas, welcher in Peru entspringend nach längerem Verlaufe in Brasilien mündet” (Wagner 1910 [1907-1911]: 289-290)];

(b) O rio Juruá é um afluente que nasce no Peru e que após um longo percurso desagua no Rio Amazonas no Brasil.

(c)  O material tipo não foi encontrado

(d) O registro na figura abaixo, ZMB 53618 (“Brasilien, Rio Jurua, Ihering, 1370 [no. ?]”) é o espécime ilustrado em A. J. Wagner (1910a: pl. 57, figs 9–12) (Fig. 4j)

(e) Museum and Institute of Zoology of the Polish Academy of Sciences in Warsaw: espécime MIZ 8935, registrado como “Brasilien, Rio Jurua”, 1 specimen, “not signed as figured”

(f) Os levantamentos recentes da fauna malacológica brasileira (Simone, 2006 e Salvador et al. 2024 não relacionam esta espécie)

(g) a localidade tipo da subespécie Helicina laus ucayalensis  é  “Rio Ucayali, Nebenfluß des Amazonas im nordöstlichen Peru”, ou seja, Região Nordeste do Peru, Rio Ucayali, um afluente do Rio Amazonas

 

Fotos: (1-4) Breure, Roosen & Ablett, 2022: Helicina (?) laus A.J. Wagner, 1905, Equador, Napo: “Populat de Napo”, UF 160147, (D 11 mm)

 

 

 

Helicina laus A. J. Wagner, 1905 ou Concentrica laus (A. J. Wagner, 1905)

 

 

Figura: Richling & Glaubrecht, 2008: Museum für Naturkunde Berlin:

(a) SYNTYPE de Helicina columbiana Philippi, 1847 (ZMB 104640);

(b) HOLOTYPE de Helicina decorosa A. J. Wagner, 1910 (ZMB 35590);

(c–d) SYNTYPE de Helicina concentrica Pfeiffer, 1849 (ZMB 65615);

(e) LECTOTYPE de Helicina concentrica var. ernesti Von Martens, 1873 (ZMB 21241a);

(f) HOLOTYPE de Helicina columbiana var. appuni Martens, 1873 (ZMB 1288);

(g) LECTOTYPE de Helicina conus A. J. Wagner, 1910 (ZMB 103329);

(h) LECTOTYPE de Helicina schlueteri densesulcata A. J. Wagner, 1910 (ZMB 103331a);

(i) LECTOTYPE de Helicina laus ucayalensis A. J. Wagner, 1910 (ZMB 37638);

(j) espécime figurada (A. J. Wagner 1910a: pl. 57, figs 9–12) de Helicina laus A. J. Wagner, 1905 (ZMB 53618), Rio Juruá, Brasil;

(k) LECTOTYPE de Helicina densestriata A. J. Wagner, 1910 (ZMB 103332);

(l) LECTOTYPE de Helicina leptotropis A. J. Wagner, 1910 (LECTOTYPE ZMB 53617);

(m) SYNTYPE de Helicina besckei Pfeiffer, 1849 (ZMB 65634);

(n) LECTOTYPE de Alcadia iheringi A. J. Wagner, 1911 (ZMB 52003a)

 

 

 

Fontes:

 

Descrição original: (como Helicina ernesti laus A. J. Wagner, 1905) Wagner, A. J. 1905. Helicinenstudien. Monographie der Genera Palaeohelicina A. J. Wagner und Helicina Lamarck. – Denkschriften der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-Naturwissenschaftliche Klasse 78: 203–248, pls X–XIV

 

Haas, F. (1955). On some small collections of inland shells from South America. Fieldiana, Zoology. 34(35): 361-387, figs. 70-84., disponível online em https://www.biodiversitylibrary.org/page/2772456

 

Wagner, A. J. 1907, 1908, 1910a, 1911 [1907–1911]. Die Familie der Helicinidae. Neue Folge. In Martini, F. H. W. & Chemnitz, J. H. (eds). Systematisches Conchylien-Cabinet 1 (18) [(2)]. Bauer & Raspe, Nürnberg: 1–391, pls 1–70 [1907: pp. 1–72, pls 1–12; 1908: pp. 73–160, pls 13–30; 1909: pp. 161–216, pls 31–42; 1910a: pp. 217–328, pls 43–66; 1911: pp. 329–391, pls 67–70]

 

Linares, E. L. & Vera M. L. (2012). Catálogo de los Moluscos Continentales de Colombia. Bogotá: Universidad Nacional de Colombia. 360 pp.
página(s): 89

 

Richling, I. & Glaubrecht, M. (2008). The types of Neotropical Helicinidae (Mollusca, Gastropoda, Neritopsina) in the Malacological Collection of the Museum für Naturkunde Berlin: an annotated catalogue, with emphasis on Cuban land snails. Zoosystematics and Evolution. 84 (2): 265-310, Berlin

 

Breure, A. S. H., Roosen, M. T. & Ablett, J. D. (2022). Land and freshwater molluscs of mainland Ecuador: an illustrated checklist. Iberus. 40(1): 1-290.
página(s):22, figs. 9, 13

 

nova combinação: Roosen, M.T. & Dorado, C. (2025). Some Peruvian Helicinidae and Scolodontidae (Gastropoda) described by Pilsbry, Preston and Rolle. Basteria. 89(2): 320-330.
página(s): 321 

 

MolluscaBase: https://molluscabase.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1215931